Memur kadrolarında “Genel İdare Hizmetleri sınıfı, Bilgisayar İşletmeni, 9. derece” gibi ifadeler görürsün. Bu ifadelerin her biri farklı bilgi verir: sınıf, unvan ve derece.
Hizmet sınıfı kısaltmaları
Memur kadroları, yaptıkları işin niteliğine göre hizmet sınıflarına ayrılır. İlanlarda sık görülen kısaltmalar şunlardır:
| Kısaltma | Açılımı | Tipik örnekler |
|---|---|---|
| GİH | Genel İdare Hizmetleri | Memur, bilgisayar işletmeni, şef, veri hazırlama ve kontrol işletmeni |
| THS | Teknik Hizmetler | Mühendis, tekniker, teknisyen, mimar |
| SHS | Sağlık Hizmetleri | Hemşire, ebe, sağlık teknikeri, sağlık memuru |
| EÖHS | Eğitim ve Öğretim Hizmetleri | Öğretmen gibi eğitim ve öğretim kadroları |
| AHS | Avukatlık Hizmetleri | Avukat, hukuk müşaviri |
| DHS | Din Hizmetleri | Müftü, imam-hatip, vaiz |
| YHS | Yardımcı Hizmetler | Hizmetli, şoför, bekçi |
Kısaltmaların kapsamı ve örnekleri mevzuata göre değişebilir. Kesin bilgi için ilanda yazan sınıfı ve unvanı esas al.
Unvan nedir?
Unvan, kadronun adıdır: “Zabıta Memuru”, “Hemşire”, “Tekniker”, “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni” gibi. İlanın ilk satırında genellikle unvan ve kadro sayısı yer alır.
Derece ve kademe
Memur kadrolarında maaşı ve kıdemi belirleyen unsurlardan biri derecedir. Dereceler 1’den 15’e kadar numaralandırılır ve 1. derece en yüksek, 15. derece en düşük dereceyi gösterir. Her derecenin içinde de kademeler vardır. İlanda “9. derece” gibi bir ifade görürsen, başlangıç derecesinin bu olduğunu anlarsın.
Kadro, pozisyon ve sözleşmeli ilanlarda fark
- Kadro (memur): Kanunla düzenlenen sürekli statü; derece ve kademe ile tanımlanır.
- Pozisyon (4/B sözleşmeli): Sözleşmeyle çalıştırılan personelin görev tanımı; derece yerine pozisyon unvanı ve sözleşme şartları öne çıkar. Ayrıntılar için kamuda çalışma türleri yazımıza bakabilirsin.
Dereceyle eğitim düzeyi arasındaki ilişki
Memur kadrolarında başlangıç derecesi çoğunlukla kadronun aradığı eğitim düzeyine göre belirlenir. Örneğin lise düzeyi bir kadro ile lisans düzeyi bir kadro farklı derecelerden başlar; bu da aynı kurumdaki iki memurun neden farklı seviyelerden başladığını açıklar. Kesin derece, ilgili kadro cetvelinde ve ilanda yazar; tahminle hareket etme.
Kurgusal bir ilan satırını çözümleyelim
İlandaki satır şöyle olsun: “Teknik Hizmetler Sınıfı – Tekniker – 8. derece – 2 kadro.” Bu satırdan çıkarabileceklerin:
- Sınıf: THS, yani teknik bir kadro; bölüm ve diploma şartı büyük olasılıkla ilgili teknik alanla bağlantılı.
- Unvan: Tekniker, yani önlisans düzeyinde bir unvan.
- Derece: 8. derece; sürecin başında maaş ve kıdem bu dereceye göre işleyecek.
- Kadro sayısı: 2 kişi; sıralamada rekabetin düzeyi hakkında ipucu verir.
Satırda olmayan şeyler de bilgidir: maaş yazmıyorsa mevzuat belirliyor demektir; KPSS yazmıyorsa başka bir seçme yöntemi uygulanıyor olabilir.
Sık karıştırılan terimler
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Kadro | Kanunla ya da kadro cetveliyle ihdas edilmiş sürekli görev yeri |
| Pozisyon | Sözleşmeli personel için ayrılmış, mali yılla sınırlı görev |
| Unvan | Görevin adı (ör. Hemşire, Tekniker) |
| Derece/kademe | Memurun mali haklarını ve ilerlemesini belirleyen basamaklar |
| Sınıf | Görevin ait olduğu hizmet grubu (GİH, THS, SHS gibi) |
İlanı ilk okuyuşta yapılacaklar
- Sınıf kısaltmasını ve unvanı yaz.
- Derece bilgisini not et; yoksa kadronun sözleşmeli ya da işçi olduğunu düşün.
- Eğitim şartı, KPSS puan türü ve varsa bölüm şartını ayrı bir satırda tut.
- İlanın genel metnini ilan okuma kontrol listesi ile karşılaştır.
Kaynak ve kontrol
Hizmet sınıfları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerinde, kadro dereceleri ise ilgili kurumun kadro cetvellerinde düzenlenir. Bir kadronun sınıfını ve derecesini kesinleştirmek için kurumun ilan metni ve (varsa) Resmî Gazete’de yayımlanan kadro düzenlemesi esas alınır.
Sık sorulan sorular
GİH ile THS arasındaki fark nedir?
GİH genel idari işleri, THS ise mühendislik, teknisyenlik gibi teknik işleri kapsar. İlanda hangisinin yazdığı, hangi eğitim ve görev tanımının arandığını gösterir.
Derece yükseldikçe maaş artar mı?
Genel olarak daha yüksek derece daha üst kadroyu gösterir; ancak maaşı etkileyen unsurlar birden fazladır (kademe, ek ödemeler, ek gösterge gibi).
Sözleşmeli ilanlarında derece yazar mı?
Genellikle yazmaz. Sözleşmeli personel pozisyonuyla çalışır; ücret ve haklar sözleşmeyle belirlenir.
Kadro derecesi ilanda yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Sözleşmeli ve işçi ilanlarında derece yoktur. Memur ilanında derece belirtilmemişse kurumun ilan metni ya da kadro cetveli belirleyicidir; başvurudan önce kurumdan yazılı bilgi isteyebilirsin.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla Hadi Sende Editör Ekibi tarafından hazırlanmıştır; hukukî ya da resmî görüş değildir. Mevzuat, sınav kuralları ve kurum uygulamaları değişebilir. Başvuru yapmadan önce ilgili kurumun resmî ilan metnini ve güncel mevzuatı esas al.



