İçeriğe geç
Son dakika
  1. Anasayfa
  2. Blog
  3. Sözleşmeli personel (4/B) ücreti nasıl belirlenir?
Maaş ve Haklar

Sözleşmeli personel (4/B) ücreti nasıl belirlenir?

Sözleşmeli kadrolarda ücret, sözleşmeyle belirlenir. Sözleşmeyi imzalamadan önce hangi kalemlere bakacağını bilmek sürpriz yaşamanı önler.

Kamu kurumlarında memur kadrosunun yanı sıra sözleşmeli personel (genellikle 4/B olarak anılır) de çalışır. Bu personelin ücreti, memur gibi derece ve kademeye bağlı değil, sözleşmeyle belirlenir. Ancak sözleşmeli personelin ücret belirlemesi serbest değil, mevzuattaki çerçeveye bağlıdır.

Ücret nasıl belirlenir?

Genel olarak kurum, sözleşmeli personel için belirlenmiş ücret tavanı ve ilgili kadro unvanına dayanır. Eğitim düzeyi, unvan ve görev tanımı ücreti etkiler. Bazı sözleşmeli pozisyonlarda kıdem, deneyim ya da ek yeterlilikler üst ücret sınırına yaklaşmayı sağlayabilir. Kesin bilgi için ilgili mevzuata ve kurumun uygulamasına bakmak gerekir.

İlan metninde neye bakmalısın?

  1. Pozisyon unvanı: Sözleşmeli ilanlarda unvan, memur kadrosundaki unvanla benzer olsa da statü farklıdır.
  2. Sözleşme süresi: İlanda sözleşmenin bir yıllık mı, daha uzun mu olduğu belirtilebilir.
  3. Ücret bilgisi: Çoğu ilanda yer almaz; kurum, işe başlama aşamasında bildirir.
  4. Aranan puan türü ve taban puan: Sözleşmeli kadrolarda da KPSS genellikle aranır. Ayrıntı için KPSS puan türleri yazımıza bak.

Hukukî dayanak: 4/B fıkrası ve “Esaslar”

Sözleşmeli personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (B) fıkrasına dayanır. Bu fıkraya göre sözleşmeli personel, pozisyonlarda mali yılla sınırlı sözleşmeyle çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu görevlileridir. Çalıştırma usulü ise 1978 tarihli bir Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren, sonraki yıllarda Cumhurbaşkanı kararlarıyla sık sık değiştirilen “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar”da düzenlenir.

Esaslar’ın ücrete ilişkin hükmüne göre ücret, pozisyon unvanı ve unvanın eğitim düzeyi esas alınarak belirlenir, bir tavan ile sınırlanır ve aynı unvanda geçen hizmet süresi hesaba katılabilir. Tavan tutarı sabit değildir; resmî kararlarla güncellenir. Bu yüzden bir arkadaşının geçen yılki ücretini kendi ücretin için ölçü almak yanıltıcı olabilir.

Alım yolları: KPSS ile yerleştirme ve kurum alımı

Sözleşmeli personel alımları genellikle iki yoldan biriyle yapılır: ÖSYM’nin KPSS (B) grubu puanıyla yaptığı merkezî yerleştirme ya da kurumun KPSS puan sırasına göre yaptığı alım. Hangi yolun izleneceği ilan metninde yazar. Merkezî yerleştirmede tercih dönemi ve ÖSYM duyurusu belirleyicidir; kurum alımında ise kurumun ilan ettiği başvuru ve değerlendirme takvimi geçerlidir. KPSS’nin temel mantığı için KPSS nedir yazımızı okuyabilirsin.

İmzadan önce sorman gereken 5 soru

  1. Sözleşme süresi ne kadar ve bir sonraki yıl için yenileme nasıl işliyor?
  2. Yazılan ücret brüt mü net mi? Hangi kalemler bu ücrete dâhil?
  3. Ücret dışında bir ödeme ya da sosyal hak var mı? Varsa sözleşmede yazılı mı?
  4. İş sonu tazminatı, izin ve yer değiştirme gibi haklar için hangi hüküm uygulanıyor?
  5. Sözleşmeyi hangi durumda kurum, hangi durumda sen feshedebilirsin?

Bu soruların cevabı sözleşme metninde ya da kurumun insan kaynakları biriminde bulunur. Yazılı olmayan sözlü vaatlere göre karar verme; imzaladığın metin esastır.

Sözleşmede kontrol edilecek maddeler

  • Ücret ve ödeme dönemi: Ücretin brüt mü net mi, hangi tarihte ödendiği
  • Ek ödemeler: Yol, yemek ya da diğer sosyal haklar varsa sözleşmede yazılı mı
  • Çalışma saatleri ve görev yeri: Görev tanımı ve çalışma şekli
  • Sözleşmenin sona ermesi: Fesih ve yenileme koşulları

Memur ve sözleşmeli farkı

Sözleşmeli personel ile memur arasındaki farklar; güvence, izin, ücret ve emeklilik gibi alanlarda olabilir. Genel çerçeve için memur, sürekli işçi ve sözleşmeli farkı yazımızı okuyabilirsin.

Kaynak ve kontrol

Esaslar’ın ve ücret tavanını değiştiren kararların güncel metnini Resmî Gazete ile mevzuat.gov.tr (Mevzuat Bilgi Sistemi) üzerinden izleyebilirsin. Kendi ücretinin hangi dayanağa göre belirlendiğini ise sözleşmen ve kurumun insan kaynakları birimi gösterir.

Bordro ve net ücret

Sözleşmede brüt ücret yazıyorsa, kesintilerden sonra ele geçecek net tutarı tahmin etmek için brüt-net hesaplama aracını kullanabilirsin. Kesin net tutar, bordro ve sigorta statüne göre belirlenir.

Sözleşmeli personelin hakları ve ücret üst sınırları mevzuatla belirlenir ve değişebilir. Kesin bilgi için kurumun insan kaynakları birimine ya da güncel mevzuata başvur.

Sık sorulan sorular

Sözleşmeli personel memur gibi maaş alır mı?

Hayır. Ücret sözleşmeyle belirlenir ve memur maaşı hesaplamasından farklıdır. Ancak mevzuatta bir üst sınır ve çerçeve vardır.

Sözleşme yenilenir mi?

Yenileme, kurumun ihtiyacına ve sözleşme şartlarına bağlıdır. Sözleşmede süre ve yenileme koşulları yazılıdır.

Sözleşmeli personel kadroya geçebilir mi?

Bu, mevzuata ve kurumun özel düzenlemelerine bağlıdır. Genel bir kural yoktur; kurumdan güncel bilgi alınmalıdır.

Sözleşmeli personel işçi sayılır mı?

Hayır. 657 sayılı Kanun’un 4/B fıkrası sözleşmeli personeli “işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri” olarak tanımlar. Bu nedenle haklar iş kanunundan çok ilgili esaslar ve sözleşme hükümleriyle belirlenir.

Ücretim neden aynı unvandaki arkadaşımdan farklı olabilir?

Eğitim düzeyi, hizmet süresi ve kurumun uygulaması farklıysa ücret de farklı olabilir. Ücretin üst sınırı ise mevzuattaki tavanla belirlenir.

Diğer yazılar

Güncel kamu ilanlarına göz at.

Kamu kurumlarının aktif ilanları tek listede, kayıt gerekmeden.