Kamuda çalışanlar için yıllık izin, hizmet süresine bağlı olarak belirlenir. Ancak memurlar ve işçiler farklı kanunlara tabi olduğu için gün sayıları ve hesap yöntemleri de farklıdır.
Memurlarda yıllık izin
Memurların yıllık izni 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında düzenlenir. Genel çerçevede:
- Hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dâhil) olan memurlara yirmi gün,
- Hizmeti 10 yıldan fazla olan memurlara otuz gün yıllık izin verilir.
İzin gün sayısına yol izni, mazeret izni gibi diğer izinler dâhil değildir. Kullanılmayan izin hakkının devri ve ücretlendirilmesi, mevzuata göre farklı sonuçlar doğurabilir.
İşçilerde yıllık izin
İşçilerin yıllık izni 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenir ve işçinin aynı işyerindeki çalışma yılına göre belirlenir:
| Hizmet süresi | Yıllık ücretli izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) | En az 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | En az 20 gün |
| 15 yıl ve daha fazla | En az 26 gün |
On sekiz yaş altı ve elli yaş üstü işçiler için yıllık izin süresi yirmi günden az olamaz. İşçinin yıllık izin hakkı, işe başladığı günden itibaren bir yıl çalışmasını tamamlamasıyla doğar.
Memurda hizmet süresi nasıl sayılır?
Memurun yıllık izin süresi hizmet süresine bağlıdır; bu süre yalnızca bugünkü kurumda geçen zamandan ibaret olmayabilir. Başka kamu kurumlarında geçen memuriyet hizmeti de dikkate alınabilir. Hangi sürelerin hesaba katılacağı kurumun personel biriminin görevidir. Kendi hizmet süreni görmek için e-Devlet’teki SGK hizmet dökümünü inceleyebilir, sonuçta emin olmak için personel birimine yazılı soru sorabilirsin.
Memurda izin kullanımının dört kuralı
- İzin bir defada ya da ihtiyaca göre bölünerek kullanılabilir; zamanı amirin onayına bağlıdır.
- Kullanılmayan izinler birikebilir, ama sınırsız değil: genel kural, iki yıllık iznin bir arada kullanılabilmesidir; daha eski izinler düşer.
- Kullanılmayan yıllık izin için memura, genel kural olarak, para ödenmez.
- Kanun yıllık izin süresini hizmeti en az bir yılı bulan memurlar için düzenlediğinden, ilk yılda izin hakkı konusunda kurumun personel birimine yazılı olarak sormak en doğrusudur.
İşçide izin günleri nasıl sayılır?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 56. maddesine göre, yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin 14 gün izin hakkı olan bir işçi, izin döneminde iki hafta tatili günü varsa takvimde 16 gün işe gelmeyebilir.
İzin işveren tarafından bölünemez; ancak taraflar anlaşırsa izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere en çok üçe bölünebilir. İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde kullanılmayan izin günlerinin ücreti, 59. madde uyarınca son ücret üzerinden ödenir. İzin hakkından vazgeçilemeyeceği de 53. maddede açıkça yazılıdır.
Kurgusal üç örnek
| Kişi | Hizmet | Genel çerçevede yıllık izin |
|---|---|---|
| Memur A | 7 yıl | 20 gün (1 yıldan 10 yıla kadar) |
| Memur B | 12 yıl | 30 gün (10 yıldan fazla) |
| İşçi C | 8 yıl | En az 20 gün (5 yıldan fazla, 15 yıldan az) |
Bu örnekler yalnızca kuralın nasıl uygulandığını gösterir. Kendi durumunda kıdem hesabı, kurumun uygulaması ve varsa toplu iş sözleşmesi sonucu değiştirebilir.
Önemli noktalar
- Yıllık izin hakkı devredilemez veya parayla satın alınamaz; iş sözleşmesi sona ererse kullanılmayan izin için ücret ödenebilir.
- Toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesi, kanundaki asgari süreyi artırabilir; azaltamaz.
- Resmî tatiller ve hafta sonu izin süresine dâhil edilmez; ayrıntıları işyeri uygulamasına göre kontrol et.
Hesaplamayı kolaylaştırmak
Hizmet yılını ve izin süresini hesaplamak için yıllık izin süresi hesaplama aracını kullanabilirsin. Araç genel kurallara göre bir tahmin verir; kesin bilgi için kurumun insan kaynakları birimi ile görüş.
Kaynak ve kontrol
Memurlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102 ve 103. maddeleri, işçiler için 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 ila 60. maddeleri esastır. Güncel metinleri mevzuat.gov.tr üzerinden okuyabilirsin. Kurumunun izin uygulamasına dair iç düzenlemeler ya da toplu iş sözleşmesi hükümleri kanundaki asgari hakkı artırabilir; azaltamaz.
İlan okurken izin ve haklar
İlan metinlerinde izin gün sayısı genellikle yazılmaz; çünkü bu mevzuatla belirlenir. Kadro türünü (memur, sözleşmeli, işçi) anlamak için kamuda çalışma türleri yazımıza bakabilirsin.
İzin süreleri ve koşulları mevzuatta değişebilir; ayrıca özel düzenlemeler getiren kurumlar olabilir. Güncel bilgi için ilgili kanun maddelerini ve kurum uygulamalarını kontrol et.
Sık sorulan sorular
Memur ilk yıl izin kullanabilir mi?
İzin hakkı ve kullanım şartları mevzuata göre belirlenir. Genel çerçeveyi bilmek için ilgili kanun maddesine ve kurumun izin uygulamasına bak.
İzin günleri takvim günü mü, iş günü mü sayılır?
Uygulama kanuna ve kuruma göre değişebilir. Kesin hesap için kurumun insan kaynakları birimine ya da yetkili kaynaklara başvur.
İzin hakkım kullanılmadan işten çıkarsam ne olur?
İşçilerde kullanılmayan yıllık izin için ücret hakkı doğabilir. Memurlarda ise statü gereği farklı kurallar işler.
Bayram ve hafta sonu izin süresinden sayılır mı?
İşçilerde, izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Memurlarda uygulama ayrıntılı genelge ve kurum yazılarına bağlı olabileceğinden, kurumunun personel birimine sormak gerekir.
Memurda kullanılmayan izin parayla ödenir mi?
Genel kural olarak hayır. Memurlarda kullanılmayan yıllık izin için ücret ödenmesine dair bir hüküm yoktur; işçilerde ise sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan izin ücrete çevrilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla Hadi Sende Editör Ekibi tarafından hazırlanmıştır; hukukî ya da resmî görüş değildir. Mevzuat, sınav kuralları ve kurum uygulamaları değişebilir. Başvuru yapmadan önce ilgili kurumun resmî ilan metnini ve güncel mevzuatı esas al.



